Cher Soigneur et candidat Soigneur, Beste Zoniënvrijwilliger en kandidaat Zoniënvrijwilliger,

(NL onderaan)

La Forêt de Soignes est entrée en dormance.
Les journées actuelles sont les plus courtes de l’année, le soleil reste bas sur l’horizon, la brume et la pluie rechargent les réserves d’eau. Toutes les feuilles sont tombées, et pourtant les bourgeons pointus du hêtre sont déjà bien visibles, et le noisetier prépare déjà ses fleurs. La hulotte enchante la nuit de son hululement doux, le mulot roupille dans son douillet cocon, le chevreuil se déplace un minimum pour chercher sa maigre pitance et le développement du faon va bientôt reprendre bien au chaud dans le ventre de sa mère. C’est l’hiver.

C’est comme ça chaque année, c’est le cycle immuable des saisons de la forêt. Pourtant cette année, il y a quelque chose de totalement nouveau. C’est le premier hiver où on voit des Soigneurs sur les chemins !
Nous sommes beaucoup à être en congé, profitons du calme hivernal pour nous balader, montrons les chasubles, et partageons nos plus belles photos.

Vous étiez très nombreux aux séances d’info cet automne, et beaucoup des nouveaux candidats Soigneurs ont commencé leur formation sur les chapeaux de roue ! Certains sont déjà quasiment Soigneurs.

Comme la demande est forte, nous avons ajouté des nouvelles occasions de vous engager pour la forêt de Soignes. 

A l’agenda des prochaines semaines :

Nous te faisons ici un résumé des actions et événements de ce début d’année.

Tu trouveras les détails et les liens pour t’inscrire dans l’activité reprise dans le calendrier des Soigneurs https://www.foret-de-soignes.be/soigneurs/ 

Il y a également déjà d’autres activités plus tard dans l’année.

Formations :

• 13/01/2026 : La Forêt de Soignes dans le réseau européen des forêts Old Growth.

Entre janvier 2021 et juin 2025, la Fondation Forêt de Soignes a coordonné la mise en œuvre du projet LIFE PROGNOSES. Ce projet européen a été mené avec un consortium de 15 partenaires issus de 8 pays européens dans le cadre de la stratégie de l’UE en matière de biodiversité pour 2030 et de la stratégie forestière de l’UE pour 2030.

Les résultats de ce projet contribuent à garantir que toutes les forêts old-growth européennes puissent être strictement protégées d’ici 2030. Cela signifie qu’aucune mesure de gestion ne pourra plus être prise dans ces forêts et qu’elles pourront continuer à se développer sans intervention humaine.

Les partenaires de LIFE Prognoses ont défini la notion de « forêt old-growth » dans un contexte européen, développé des méthodes pour identifier et cartographier ces forêts old-growth, et évalué leur valeur ajoutée en termes de stockage du carbone, de régulation de la température, de biodiversité, de tourisme et de loisirs.

Puisque le soutien public à une protection stricte est essentiel, les partenaires du projet LIFE Prognoses ont développé de nombreuses façons innovantes de diffuser les connaissances et l’expérience acquises sur les forêts anciennes auprès d’un large public.

Nos collègues Caroline et Ruth animeront cette formation qui se déroulera en salle et dans la réserve Zwanepoel inscrite au Patrimoine de l’UNESCO

• 3/2/2026 : Journée nationale d’échanges entre experts et praticiens sur la gestion des espèces exotiques envahissantes en Belgique
• 5 et 10/02/2026 : Martelage dans la partie Bruxelloise de la Forêt de Soignes. Idéal pour rencontrer les forestiers et mieux comprendre la gestion forestière.
• 12/02/2026 : Formation communication assertive (réservé aux Soigneurs). Avec Stéphane Califice, responsable du projet des Stewards des Hautes Fagnes.
• 14/02/26 : initiation à la reconnaissance des oiseaux d’eau : Françoise, candidate Soigneuse et membre de la Commission Ornithologique de Watermael  Boitsfort, nous initiera à la richesse des étangs de la Forêt de Soignes
• 13/04/2026 : Formation mycorhizes et « Palarbres » avec Bruno Campanella d’Urban.Brussels

Actions de terrain :

• Mardi 20/01 & mercredi 18/02/2026 : Travaux forestiers à La Hulpe. Ces actions auront désormais lieu chaque 3^e mercredi du mois.
• 26 & 27/01 : Plantations avec Bruxelles Environnement
• 17 & 25/01 + 01 & 04 & 08 & 21/02/2026 : Coachings ‘thème : l’hiver en forêt ‘
  Si vous organisez une sortie entre vous, Thierry peut également y participer et aborder avec vous le thème saisonnier
• 12, 13, 14/01 + 21, 22/01 : Gestion forestière avec Agentschap Natuur & Bos (NL)
• Arboretum Tervuren : Vous pouvez également participer à l’entretien du magnifique Arboretum ! Inscrivez-vous ici.

2^e officialisation des Soigneurs : 01/04/2026

Nous aurons le plaisir d’officialiser la 2^e « fournée » de nouveaux Soigneurs.
Lors d’un moment festif avec les gestionnaires forestiers, nos partenaires et nos soutiens, nous marquerons l’arrivée dans l’équipe des Soigneurs qui ont finalisé leur formation depuis septembre.  Les Soigneurs désireux de s’impliquer dans la préparation sont les bienvenus.

Séances d’informations pour les nouveaux candidats Soigneurs : 24/02 & 02/03/2026
Les Soigneurs sont cordialement invités à préparer ces séances avec Thierry et à y participer. La dernière fois c’était très gai pour tout le monde et ça avait très bien fonctionné. Nous pensons que c’est une réelle plus-value pour les candidats Soigneurs.

Save the dates :

• 15/03/2026 : encadrement activités avec les Scouts de Blankedelle
• 21/03/2026 : Journée Internationale des Forêts
• 07/06 + 04/10/2026 : Gestion invasives avec les Amis de la Forêt de Soignes.

Et autres activités

Le programme va encore s’étoffer.  Nous comptons volontiers sur vos propositions et sur votre aide pour les mener à bien.

N’oubliez pas de consulter l’agenda de la forêt de Soignes pour participer aux activités des partenaires de la forêt de Soignes.

Thème de saison

Nous avons très envie de vous faciliter la tâche dans vos contacts avec les visiteurs de la forêt, et de vous proposer un thème par saison, que vous pourrez utiliser lors de vos balades. Pour cet hiver, on vous propose « Comment aider la Forêt à traverser l’hiver ? »

On a aussi envie de vous fournir des supports pour vous rendre ça plus facile. Mais ça doit correspondre à vos attentes, et on est demandeurs de Soigneurs pour s’en occuper. Tu as envie de nous aider à faire ça ? Prends contact avec Thierry. Merci d’avance !

Il nous reste à vous souhaiter une excellente et forestière année 2026 !
Profitez bien de la forêt et à tout bientôt !

——————————————————————

Version  NL

Het Zoniënwoud is haar winterslaap begonnen.

De dagen zijn de kortste van het jaar, de zon hangt laag aan de horizon, en de nevel en regen vullen de watervoorraden weer aan. Alle bladeren zijn gevallen. Toch zijn de spitse bloemknoppen van de beuk al duidelijk zichtbaar, en bereidt ook de hazelaar zijn bloei al voor. De bosuil betovert de nacht met zijn zachte roep, de bosmuis slaapt in zijn warme cocon, het ree beweegt zich voorzichtig op zoek naar zijn schaarse voedsel, en de ontwikkeling van het reekalf zal weldra weer op gang komen, veilig en warm in de buik van zijn moeder. Het is winter.

Zo gaat het elk jaar: het is de onveranderlijke cyclus van de seizoenen van het bos. Toch is er dit jaar iets helemaal nieuws… Dit is de eerste winter waarin we Zoniënvrijwilligers op de paden zien! 

Velen van ons zijn de komende weken met verlof, laten we genieten van de winterse rust om te gaan wandelen, onze hesjes te tonen, en onze mooiste foto’s te delen.

Jullie waren dit jaar talrijk aanwezig op de infosessies, en heel wat nieuwe kandidaat-Zoniënvrijwilligers zijn al met veel enthousiasme aan de opleiding begonnen! Sommigen zijn zelfs al bijna Zoniënvrijwilligers. 

Omdat de vraag zo groot is, hebben we een aantal nieuwe mogelijkheden toegevoegd waarbij je je kan inzetten voor het Zoniënwoud. 

Dit staat er de komende weken op de agenda: 

Hier vind je een overzicht van de geplande acties en evenementen aan het begin van dit jaar. Je vindt de details en de inschrijvingslink per activiteit in de kalender van de Zoniënvrijwilligers: https://www.zonienwoud.be/vrijwilligers/

Er staan ook al activiteiten gepland voor later in het jaar. 

Opleidingsmomenten: 

• 13/01/2026: Het Zoniënwoud binnen het Europese netwerk van Old Growth bossen.

Onze collega’s Ruth & Caroline coördineerden de afgelopen jaren voor de Stichting het Europese Life Prognoses project. Dit project is nu afgelopen. Tijd dus om jullie een inkijk te geven in dit ontzettend boeiende én waardevolle project dat ook bijdraagt aan de bescherming van het Zoniënwoud. Ruth zal jullie er alles over vertellen!

Unesco Werelderfgoed

Tussen januari 2021 en juni 2025 coördineerde Stichting Zoniënwoud de uitvoering van het LIFE PROGNOSES-project. Dit Europese project werd uitgevoerd met een consortium van 15 partners uit 8 Europese landen in het kader van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 en de EU-bosbouwstrategie voor 2030.

De resultaten van dit project zorgen er mede voor dat alle old-growth Europese bossen tegen 2030 strikt beschermd kunnen zijn. Dit betekent dat er geen beheersmaatregelen meer mogen worden genomen in deze bossen en dat ze zich zonder menselijk ingrijpen kunnen blijven ontwikkelen.

De partners van LIFE Prognoses hebben het begrip “old-growth bos” in een Europese context gedefinieerd, methoden ontwikkeld om deze oude bossen te herkennen en in kaart te brengen, en hun toegevoegde waarde beoordeeld in termen van koolstofopslag, temperatuursbuffering, biodiversiteit, toerisme en recreatie.

Aangezien de steun van de samenleving voor een strikte bescherming van essentieel belang is, hebben de partners van het LIFE Prognoses-project tal van innovatieve manieren ontwikkeld de kennis en ervaring die is opgedaan met old-growth bossen tot bij een breed publiek te brengen.

• 03/02/2026: Nationale uitwisselingsdag tussen experten en professionals over het beheer van invasieve uitheemse soorten in België. 
• 05/02/2026: Houtkap in het Brusselse deel van het Zoniënwoud. Dé ideale gelegenheid om de boswachters te ontmoeten en te ontdekken hoe het bos wordt beheerd. 

Acties op het terrein: 

• 12-13-14/01 + 21-22/01: Bosbeheer met het Agentschap Natuur & Bos: verdere data worden één maand op voorhand vastgelegd. 
• Dinsdag 20/01 en woensdag 18/02/2026: Beheersacties in Ter Hulpen (FR). Verdere acties vinden elke derde woensdag van de maand plaats. 
• 26 & 27/01 : Aanplantingen met Leefmilieu Brussel
• 17 & 25/01 en 01, 04, 08, & 21/02/2026: Coachings met als thema ‘de winter in het bos’. Als jullie onderling een uitstap organiseren, kan Thierry hier ook aan deelnemen en samen met jullie het seizoensgebonden thema bespreken. 
• Arboretum Tervuren: jullie mogen ook deelnemen aan het onderhoud van het prachtige Arboretum! Schrijf je hier in: https://arboretum-tervuren.be/doe-mee/

Tweede officiële erkenning van de nieuwe Zoniënvrijwilligers: 01/04/2026 

Met veel plezier verwelkomen we officieel de tweede lichting Zoniënvrijwilligers! Tijdens een feestelijk moment samen met de bosbeheerders, onze partners en ondersteuners vieren we de toetreding tot het team van de Zoniënvrijwilligers die hun opleiding sinds september hebben afgerond. 

Infosessies voor nieuwe kandidaat-Zoniënvrijwilligers: 24/02 & 02/03/2026

De Zoniënvrijwilligers worden van harte uitgenodigd om deze sessies samen met Thierry voor te bereiden en eraan deel te nemen. De vorige keer verliep dit heel vlot en was het voor iedereen een fijne ervaring! We zijn ervan overtuigd dat dit een echte meerwaarde biedt voor de kandidaat-Zoniënvrijwilligers. 

Save the dates: 

• 21/03/2026: Internationale dag van het Bos. 
• 07/06 en 04/10/2026: beheer van invasieve soorten met de Vrienden van het Zoniënwoud. 

…En andere activiteiten! 

Het programma zal nog verder worden uitgebreid. We rekenen graag op jullie ideeën en op jullie hulp om alles tot een succes te maken 😉

Vergeet niet om ook de agenda van het Zoniënwoud te raadplegen om deel te nemen aan de activiteiten van de partners van het Zoniënwoud. 

Seizoensthema

Om jullie te ondersteunen in het contact met de bezoekers van het bos, zouden we graag per seizoen een thema voorstellen dat je tijdens je wandelingen kunt gebruiken. Voor deze winter is ons voorstel:

‘Hoe kunnen we het bos helpen om de winter door te komen?’

We zouden jullie hiervoor ook graag ondersteunend materiaal aanbieden. Dat materiaal moet natuurlijk aansluiten bij jullie verwachtingen, en daarom zijn we op zoek naar Zoniënvrijwilligers die ons hierbij willen helpen. Heb je zin om mee te helpen? Neem dan gerust contact op met Thierry. Alvast bedankt!

Tot slot wensen we jullie een heel fijn, warm, jaar 2026 toe! Geniet van het bos en hopelijk tot snel!